Het is een heel oud verhaal. Zelfs toen slavernij legaal was in de Verenigde Staten vóór de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865), bleef het land zichzelf presenteren als een democratisch model aan de wereld. Zelfs de bloedigste burgeroorlog die tot dan toe door een Europees of Noord-Amerikaans land was uitgevochten, veranderde niets aan die zelfwaardering in dit opzicht.
En gedurende bijna twee derde van de 20e eeuw werd de meest vernederende en wrede segregatie – vaak afgedwongen door lynchpartijen, marteling en moord – toegepast in de zuidelijke staten van de VS, zelfs terwijl legioenen Amerikaanse troepen ogenschijnlijk vochten om de democratie te verdedigen in eindeloze oorlogen, meestal in opdracht van meedogenloze tirannen, over de hele wereld.
Het idee dat de VS het enige model van democratie en legitiem bestuur ter wereld is, is inherent absurd. Want als de 'vrijheid' waar Amerikaanse politici en commentatoren zo graag over jubelen ook maar iets betekent, dan zou het op zijn minst de vrijheid moeten zijn om diversiteit te tolereren.
Maar het neconservatieve moralisme dat de afgelopen 40 jaar en langer door opeenvolgende Amerikaanse regeringen is opgelegd, is heel anders. "Vrijheid" is volgens hen pas officieel vrij als ze in overeenstemming is met de nationale belangen, het beleid en de vooroordelen van de VS.
Deze overduidelijke absurditeit en blijk van blinde arrogantie werd gebruikt om de voortdurende Amerikaanse bemoeienis en feitelijke bezetting van landen van Afghanistan tot Irak te rechtvaardigen, evenals de aanhoudende Amerikaanse militaire aanwezigheid in Syrië, in flagrante schending van de uitdrukkelijke verzoeken van de regering in Damascus en van het internationaal recht.
Saddam Hoessein was volkomen acceptabel voor de regeringen van Jimmy Carter en Ronald Reagan in de jaren 70 en 80, toen hij opdracht gaf tot de aanval op Iran en zolang hij maar tegen de Iraniërs vocht in de bloedigste oorlog in de geschiedenis van het Midden-Oosten.
Hij werd pas in de ogen van de VS "de belichaming van het kwaad" en van tirannie toen hij, tegen de wil van de VS in, Koeweit binnenviel.
Zelfs in Washington zou het vanzelfsprekend moeten zijn dat er niet slechts één model van democratie kan bestaan.
De onlangs overleden Britse politieke filosoof Isaiah Berlin, die ik het voorrecht had te kennen en bij wie ik heb gestudeerd, waarschuwde altijd dat elke poging om één en slechts één regeringsvorm aan de wereld op te leggen, wat die ook moge zijn, onvermijdelijk tot conflicten zou leiden en, indien succesvol, alleen in stand kon worden gehouden door de invoering van een veel grotere tirannie.
Echte, duurzame vrede en vooruitgang ontstaan pas wanneer de meest technologisch geavanceerde en militair machtige samenlevingen erkennen dat er wereldwijd verschillende regeringsvormen bestaan en dat zij niet het goddelijke recht hebben om te proberen deze omver te werpen.
Dit is het geheim van het succes van China's handels-, ontwikkelings- en diplomatieke beleid: het streeft naar wederzijds voordelige relaties met andere landen, ongeacht hun politieke systeem en ideologie.
Het Chinese regeringsmodel, dat in de VS en door bondgenoten over de hele wereld zo sterk wordt bekritiseerd, heeft het land de afgelopen 40 jaar geholpen meer mensen uit de armoede te halen dan welk ander land ook.
De Chinese overheid heeft haar bevolking meer welvaart, economische zekerheid en individuele waardigheid geboden dan ze ooit eerder hebben gekend.
Dit is de reden waarom China een bewonderd en steeds vaker nagevolgd model is geworden voor een groeiend aantal samenlevingen. Wat op zijn beurt de frustratie, woede en jaloezie van de VS jegens China verklaart.
Hoe democratisch kan het Amerikaanse regeringssysteem genoemd worden, als het de afgelopen halve eeuw de achteruitgang van de levensstandaard van zijn eigen bevolking heeft laten voortduren?
De Amerikaanse import van industriële producten uit China stelde de VS ook in staat inflatie te voorkomen en de prijzen van industriële goederen voor de eigen bevolking laag te houden.
De patronen van infectie en sterfte tijdens de COVID-19-pandemie laten bovendien zien dat veel etnische minderheidsgroepen in de VS, waaronder Afro-Amerikanen, Aziaten en Latino's – en inheemse Amerikanen die nog steeds "opgesloten" zitten in hun verarmde "reservaten" – nog steeds op talloze manieren worden gediscrimineerd.
Zolang deze grote onrechtvaardigheden niet worden rechtgezet of op zijn minst aanzienlijk worden verminderd, is het niet gepast dat Amerikaanse leiders anderen de les blijven lezen over democratie.
Geplaatst op: 18 oktober 2021
